دوستی های علمی: ضرورتها و الزامات

همه ما در فضاهای مختلف کم وبیش دوستانیداریم. دوستان خانوادگی، دوستان هم مدرسه ای ، دوستان هم دانشگاهی،‌دوستانهمکار و.... هرکدام از این دوستیها هم با کیفیت خاصی شکل گرفته اند و همکارکردها و خواص و فواید خاص خود را دارند. از زاویه توسعه علم و دانش هممی توان دوست داشت و دوستانی را برگزید. دوستان علمی حول محور دو مسالهکنار هم جمع می شوند: یکی دانش و اندوخته علمی مشترک ایشان و دیگری علقههای مهر و محبت که ما بینشان جاری است. ماحصل تاملات این روزهای فقیر نشانمی دهد که برای توسعه علم در کشور از جمله ضروریات یکی هم تشویق و توسعهدوستی های علمی است. درست یا غلط، خوب یا بد، ما در فضای اجتماعی زندگی میکنیم که روابط در آن حرف نخست را می زند. وقتی سلسله روابط بین اعضای یکگروه یا سازمان یا تشکیلات به خوبی شکل می گیرد موضوع آن اجتماع به خوبینضج پیدا می کند و توسعه می یابد و درست از وقتی که شبکه روابط بین اعضایآن جامعه و گروه خاص دچار نقص و کاستی می شود زمینه ضعف و سستی موضوع اصلیآن اجتماع هم در جامعه پدیدار می شود. یکی از دلایل توسعه و گسترش علومدینی در جامعه ما (علاوه بر دیگر عوامل)، روابط نسبتا سالم تر و بهتری استکه لااقل تا مقطع قبل از انقلاب اسلامی و شاید در سالهای نخست آن بین علمایدینی حاکم بود و یا لااقل ضعفهای ارتباطی آنان مشهود نبود. نیاز امروزجامعه علمی ما ایجاد فضای دوستانه بین عالمان تراز اول آن رشته و فعالان آنعرصه علمی است. متخصصان و کارشناسان حوزه های علمی در کشور ما عموما ازوقتی چشمشان به روی یکدیگر باز می شود به چشم یک رقیب به یکدیگر می نگرند وانگار کمتر طاقت شنیدن از یکدیگر دارند. این خرده رفتارها در سطح عمومجامعه ما هم حاکم است جز در مناطقی که فضای بین اشخاص فضای رفاقت و دوستیاست. عرض من این است که برای اینکه بتوانیم عالمان یک عرصه علمی را کنار همبکشانیم و از برهم کنش دانش و اندوخته علمی آنها استفاده کنیم باید بینآنها فضای رفاقت پدید آوریم و این تکلیفی است که اولا بر عهده پیش کسوتان ومتولیان یک حوزه علمی در کشور و بالاتر وظیفه متولیان و سیاستگذاران ارشدعلم و توسعه علم در کشور است. وقتی از سوی برخی مراکز تلاش می شود مثلاکارشناسان یک حوزه علمی مثلا اقتصاد به دو دسته غربزده و غرب نزده!!!! تقسیم شوند و دائما در مجامع عمومی کوس مذمت دسته ای از آنها نواخته شود،این یعنی تخریب فضای رفاقت بین کارشناسان آن حوزه و این یعنی دیگر نمی شودانتظار داشت بین آنها گفتگو به مثابه اصلی ترین زیرساختار توسعه علمی صورتپذیرد

بسیاری از انجمن های علمی و تخصصی در کشوراصولا اگر فقط تلاش کنند کارشناسان تراز اول یک حوزه علمی را با هم رفیقکنند بزرگ ترین خدمت را به آن حوزه علمی نموده اند. چه برسد به اینکه شنیدهمی شود در برخی از انجمن های علمی خود متولیان با انجام پاره ای اقداماتبذر دشمنی های بیهوده را بین فعالان آن حوزه پراکنده اند و این یعنی جنگحیدری- نعمتی بین فعالان یک عرصه علمی پدید آوردن و الی الابد ادامه یافتن.

شرط اول رفاقت بین عالمان، اعتماد است. گمشده این روزهای جامعه ما به طور عام وجامعه عالمان ما به شکل خاص اعتماداست. وقتی معلوم نیست طرف مقابل من از چه راهی به مدرک علمی دست یازیده،وقتی معلوم نیست از چه راهی بر مسند استادی نشسته، وقتی به راحتی اثار ومنشورات و حاصل کار همکاران و هم قطاران خود را با نام خود منتشر می سازد،وقتی باند بازی و گروه بازی بر مخالفتها و موافقتها در مجامع و مجالس سایهمی گستراند، نتیجه این می شود که اعتماد از بین می رود و در فضای خالی ازاعتماد رفاقت شکل نمی گیرد.

باید تلاش کنیم برای تحکیم ارتباطاتفیمابین، بر اصول اعتماد سازی پای بفشاریم و بی مجامله، سخت ترین تنبیهاترا بعد از آموزش و اشاعه اصول حفظ اعتماد در فضاهای علمی، برای خدشه دارکنندگان اعتماد در فضاهای علمی در نظر بگیریم.

 

هادی نیلفروشان

/ 6 نظر / 14 بازدید
محمد حسين رضازاده مهريزي

سلام بر آقا هادي عزيز و دوستان ديگر ممنون از نكته بسيار خوبي كه مطرح كرديد حالا براي تقويت اين دوستي و رفاقت، اگه دوستان مايلن يه افطاري توي همون دفترمون پشت دانشكده دور هم جمع بشيم؟ اگه هر كسي موافقه يه سوت بزنه يعني يه ايميل به ايميل من بزنه. من مي تونم هماهنگ كنم. به اميد ديدار خدانگهدار

Hadi

برادر مگه شما تهرانی؟ قربان خیر مقدم! مشتاق دیدار!

ابراهیم

به به دوستان توی ایران جای ما رو هم خالی کنین و توی این ماه رمضونی دعا هم بکنین که بهتر

مهدی میم

آره واقعا. اعتماد یک شرط بسیار مهم در جامعه به خصوص فضای آکادمیک است.

ابراهیم

البته اعتماد مساله ای نیست که یک شبه یا با خواهش و یا دستور ایجاد شود. اعتماد حاصل سالیان سال کار است ... در غرب نهاد علم اول شکل گرفت و الان سیاست وارد آن شده و می خواهد به نوعی آن را مصادره کند برای خودش و این نهاد اکنون واکنش نشان می دهد اما در کشور ما متاسفانه نهاد علم هنوز شکل نگرفته سیاست زده شده است. اگر نگوئیم سیاست زده زاده شد ... دشواری پیش روی ما این است که باید در آن واحد هم نهاد علمی را مبتنی بر نرمهای خودش شکل دهیم و هم از آن سیسات زدائی کنیم .

علی

در حوزه مدیریت تکنولوژی و در 2-3 سال گذشته،باید به نقش برجسته دکتر قاضی نوری سردبیر مجله سیاست فناوری اشاره کنیم که خیلی تلاش کرده همه دوستان این حوزه را دور هم جمع نگه دارد. کاشکی بقیه هم مثل ایشان فکر میکردند.